[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما :: English ::
:: دوره 10، شماره 2 - ( "تاریخ انتشار 98/1/21" 1397 ) ::
جلد 10 شماره 2 صفحات 0-0 برگشت به فهرست نسخه ها
نقش مناسک کالبدی ماه محرم در تاب‌آوری اجتماعی در برابر سوانح (مطالعه موردی: محله بریانک در منطقه 10 تهران)
دکتر علیرضا فلاحی، مهندس مریم منتظریون، مهندس فرشته اصلانی*
چکیده:   (141 مشاهده)
مقدمه: واقعه عاشورا نماد تاب‌آوری امام‌حسین(ع) و یارانش در مصیبتی بزرگ در جهان اسلام است. آیین سوگواری حضرت از دیرباز همواره در شهرهای ایران باشکوه برگزار می­شود. به نظر برگزاری این مراسم با تاب­آوری جامعه در برابر سوانح رابطۀ معناداری داشته باشد. لذا، مقالۀ حاضر به بررسی نقش مناسک آیینی و کالبدی ماه محرم در تاب­آوری اجتماعی در برابر سوانح در محلۀ بریانک منطقۀ 10 تهران می‌پردازد.
روش: در این مقاله به روش توصیفی از نوع پیمایشی به بررسی و تحلیل تأثیر مراسم سوگواری ماه محرم بر تاب­آوری با تأکید بر ابعاد سرمایۀ اجتماعی و سرزندگی محلۀ بریانک پرداخته شده است. پس از مرور متون تخصصی، استنتاج شاخص­ها، توزیع پرسش­نامه­ها، مشاهدۀ دقیق و برداشت‌های میدانی از محله در محرم 1397 انجام شد و نتایج با روش­های آماری و نرم‌افزار SPSS و Expert Choice تحلیل شدند. همچنین همبستگی بین متغیرهای «مراسم سوگواری ماه محرم» و «تاب‌آوری اجتماعی در برابر سوانح» با استفاده از رگرسیون ارزیابی شد.
یافته ­ها: طبق یافته‌ها، برگزاری مراسم سوگواری محرم به‌عنوان یکی از مهم­ترین سرمایه­های اجتماعی در محلات ایران مظهری ذهنی (غیرکالبدی) و عینی (کالبدی) دارد. این مراسم خودجوش، پویا و درون­زاد، علیرغم اینکه با هدف عزاداری برای حضرت و یارانش برگزار می­شود به سرزندگی محله می‌انجامد. یافته­ها نشان‌ داد مؤلفه­های «مشارکت»، «ارتباطات»، «امنیت»، «فعالیت­های مذهبی» و «دلبستگی به مکان» که از مهم­ترین شاخص­های تاب­آوری اجتماعی هستند، در محلۀ بریانک در ماه محرم نسبت به دیگر ایام سال، بین 10 تا 30 درصد افزایش می­یابند.
نتیجه­ گیری: طبق نتایج، سوگواری ماه محرم منجر به ارتقای تاب­آوری اجتماعی در برابر سوانح می‌شود و اینکه تاب­آوری اجتماعی محلۀ بریانک از منظر سرمایۀ اجتماعی و سرزندگی محله در روزهای عادی 45 درصد است که در ایام محرم تا 60 درصد افزایش می­یابد. به­طورکلی آمادگی مردم این محله 40 درصد و آگاهی آن­ها نسبت به سوانح 45 درصد ارزیابی می‌شود. مراسم سوگواری محرم دربرگیرنده ظرفیت­ها و پتانسیل­هایی مانند مکان­یابی و برپایی تکیه­ها در مقیاس­های مختلف در سطح محله توسط مردم است که این فضاها می‌توانند در زمان بحران به عنوان اسکان موقت استفاده شوند.
واژه‌های کلیدی: مناسک آیینی ماه محرم، تاب آوری اجتماعی، سوانح، سرمایه اجتماعی، سرزندگی محله
متن کامل [PDF 1036 kb]   (35 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: پژوهشی
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Fallahi A, Montazeriun M, Aslani F. Evaluation of the effect of Muharram ceremony on social resilience against disasters (Case study: Beryanak neighborhood in region 10 of Tehran city). 3. 2018; 10 (2)
URL: http://jorar.ir/article-1-490-fa.html

فلاحی علیرضا، منتظریون مریم، اصلانی فرشته. نقش مناسک کالبدی ماه محرم در تاب‌آوری اجتماعی در برابر سوانح (مطالعه موردی: محله بریانک در منطقه 10 تهران). فصلنامه علمی پژوهشی امدادونجات. 1397; 10 (2)

URL: http://jorar.ir/article-1-490-fa.html



دوره 10، شماره 2 - ( "تاریخ انتشار 98/1/21" 1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه علمی پژوهشی امداد و نجات Quarterly Scientific Journal of Rescue and Relief
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3877