en نقش وسایل نقلیه هوایی بدون سرنشین در مراحل مختلف مدیریت بلایا: مطالعه مروری سایر موارد مرتبط با بحران، حوادث وامدادونجات Other matters related to crisis, disasters and rescue & relief مروری Review <div style="text-align: justify;">این تحقیق با استفاده از یک روش‌شناسی جامع مرور ادبیات، به بررسی عمیق مجموعه گسترده تحقیقات موجود در زمینه کاربرد وسایل نقلیه هوایی بدون سرنشین (UAV) در سناریوهای مدیریت بحران خواهد پرداخت. هدف اصلی این مطالعه، ارزیابی دقیق و طبقه‌بندی نقش‌های چندوجهی پهپادها در مراحل مختلف مدیریت بحران است: مراحل قبل از بحران، حین بحران و پس از بحران. در مرحله قبل از بحران، این مطالعه به بررسی چگونگی استفاده از پهپادها برای ارزیابی ریسک، نقشه‌برداری از خطرات و برنامه‌ریزی پیشگیرانه خواهد پرداخت. این شامل کاربرد آنها در شناسایی مناطق آسیب‌پذیر، نظارت بر شرایط محیطی و کمک به تدوین استراتژی‌های کاهش ریسک از طریق جمع‌آوری دقیق داده‌های جغرافیایی است. در طول مرحله بحران، این تحقیق به بررسی کارکردهای حیاتی پهپادها در جمع‌آوری داده‌های بلادرنگ و آگاهی از موقعیت خواهد پرداخت. این بررسی پیچیده، استقرار پهپادها را برای نظارت هوایی، ارزیابی خسارت و تحویل ملزومات ضروری به مناطق غیرقابل دسترس برجسته خواهد کرد. علاوه بر این، بررسی خواهد شد که چگونه پهپادها می‌توانند ارتباط بین امدادگران را افزایش داده و بینش‌های فوری در مورد شرایط در حال تحول در زمین ارائه دهند. در مرحله پس از فاجعه، تمرکز بر کاربرد پهپادها در تلاش‌های بازیابی و بازسازی خواهد بود. این تجزیه و تحلیل، نقش آنها را در ارزیابی‌های جامع خسارت، بازرسی‌های زیرساختی و نظارت بر تلاش‌های بازیابی در طول زمان پوشش خواهد داد. این مطالعه همچنین بررسی خواهد کرد که چگونه پهپادها می‌توانند مشارکت ذینفعان را تسهیل کرده و از تصمیم‌گیری مؤثر برای بازسازی جوامع پشتیبانی کنند. با ترکیب این جنبه‌ها، این مطالعه در پی روشن کردن پتانسیل تحول‌آفرین فناوری پهپاد در بهینه‌سازی استراتژی‌های پاسخگویی به بلایا و تاب‌آوری است که در نهایت به شیوه‌های مدیریت بلایا مؤثرتر و کارآمدتر کمک می‌کند.</div> <div dir="ltr" style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><b>INTRODUCTION:</b> The unpredictable magnitude and scope of disasters make it particularly challenging to respond effectively and provide timely assistance to affected populations. In many situations, geographical location, regional topography, and adverse weather conditions, especially in the early stages, hinder rapid access to disaster-affected areas. In recent years, Unmanned Aerial Vehicles (UAVs), commonly known as drones, have emerged as an innovative technology that offers rapid data collection, real-time surveillance, and access to remote areas, thereby enhancing situational awareness and decision-making during disasters.<span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span><br> <b><span style="letter-spacing:.1pt">METHODS: </span></b>This study employed a narrative review methodology to synthesize existing research on the application of UAVs across the pre-disaster, during and post-disaster phases of disaster management. A comprehensive search of relevant databases yielded a total of 1,986 articles. After removing duplicate records and screening titles, abstracts, and full texts based on predefined inclusion criteria, nine articles were selected for final analysis and review.<br> <b><span style="letter-spacing:-.1pt">FINDINGS: </span></b>The findings were categorized into four main phases of disaster management: prevention and mitigation, preparedness, response, and recovery. The reviewed studies demonstrated that UAVs play a significant role in improving situational awareness, damage assessment, Search and Rescue (SAR) operations, infrastructure monitoring, and recovery planning. Despite certain technical, regulatory, and operational challenges, the overall evidence highlights the substantial potential of UAVs to enhance disaster management effectiveness across all phases.<br> <b>CONCLUSION:</b> According to the results of this review, systematic planning for the integration of UAV technology across various stages of disaster management is essential. Although challenges remain, these can be addressed through the adoption of advanced technologies such as deep learning algorithms, as well as improved equipment, software, and analytical tools for data collection and processing. Such advancements can significantly enhance the cost-effectiveness and operational value of UAVs, supporting more efficient disaster response, mitigation, and recovery strategies.</span></span></div> وسایل نقلیه هوایی بدون سرنشین, مدیریت بحران, آمادگی, واکنش, بازیابی, کاهش اثرات Unmanned aerial vehicles, Disaster management, Preparedness, Response, Recovery, Mitigation. 250 257 http://jorar.ir/browse.php?a_code=A-10-1557-2&slc_lang=en&sid=1 Hamid Karimi Kivi حمید کریمی کیوی hamidkarimikivi@yahoo.com 100319475328460014747 100319475328460014747 Yes Urmia University of Medial Sciences, Miandoab Schools of Medical Sciences, Miandoab, Iran Urmia University of Medial Sciences, Miandoab Schools of Medical Sciences, Miandoab, I Elham Zamani الهام زمانی 100319475328460014748 100319475328460014748 No Urmia University of Medial Sciences, Miandoab Schools of Medical Sciences, Miandoab, Iran