Journal of Rescue Relief

en ارزیابی مخاطره فرونشست زمین و ارتباط آن با منابع آب زیرزمینی (مطالعه موردی: کریدور ریلی همدان – سنندج) Assessment of Land Surface Displacement Along the Hamadan–Sanandaj Railway Corridor and Its Relationship with Groundwater Level Changes سوانح زیست محیطی Environmental disasters پژوهشي Research article فرونشست زمین یک فرایند ژئومورفولوژیکی پنهان اما بسیار مخرب است که می‌تواند پیامدهای جدی زیست‌محیطی اجتماعی و اقتصادی ایجاد کند. در ایران فرونشست زمین به‌عنوان یک مخاطره ژئومورفولوژیکی می باشد که با برداشت بی رویه از آبهای زیرزمینی ارتباط دارد. این پژوهش به بررسی فرونشست سطح زمین در امتداد کریدور راه‌آهن همدان–سنندج با تمرکز بر بخش‌های دهگلان–قروه و همدان–بهار می‌پردازد. در این پژوهش از رویکرد تلفیقی مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی استفاده شد که در آن داده‌های سری زمانیSentinel-1 با روش تداخل‌سنجی راداری (InSAR<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title="">[1]</a>)  پردازش و با داده‌های پیزومتریک سطح آب زیرزمینی مقایسه شدند. نتایج تحلیل تصاویر راداری Sentinel-1 نشان داد که بیشینه جابه‌جایی منفی در راستای دید ماهواره (LOS<a href="#_ftn2" name="_ftnref2" title="">[2]</a>) در بازه‌های زمانی ۲۰۱۹–۲۰۲۰، ۲۰۲۰–۲۰۲۱ و ۲۰۲۱–۲۰۲۲ به‌ترتیب ۰٫۱۷، ۱٫۱۰ و ۱٫۵۰ سانتی‌متر بوده است. تمرکز مقادیر بیشتر جابه‌جایی در محدوده دهگلان–قروه مشاهده شد. بررسی داده‌های پیزومتری نیز با هدف ارزیابی ارتباط تغییرات سطح آب زیرزمینی و جابه‌جایی سطح زمین انجام گرفت. با توجه به ماهیت اندازه‌گیری‌های راداری، مقادیر گزارش‌شده بیانگر جابه‌جایی در راستای دید ماهواره هستند و نباید بدون تفکیک مؤلفه‌های جابه‌جایی، معادل مستقیم فرونشست قائم در نظر گرفته شوند. تداوم تغییرشکل زمین می‌تواند پیامدهایی برای پایداری زیرساخت‌های ریلی و جاده‌ای داشته باشد بنابراین پایش مستمر و مدیریت یکپارچه منابع آب زیرزمینی ضروری است. <div>  <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">[1]</a> Interferometric Synthetic Aperture Radar</div> <div id="ftn2"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" title="">[2]</a> Line of Sight</div> </div> <div style="text-align: justify;">INTRODUCTION: Land subsidence is a geomorphological process that can have environmental, social, and economic consequences. In Iran, this phenomenon is associated with factors such as unsustainable groundwater extraction, climate variability, and increasing water demand. This study aimed to assess land surface displacement along the Hamadan–Sanandaj railway corridor, focusing on the Dehgolan–Qorveh and Hamadan–Bahar sections, and to examine its relationship with groundwater level changes. METHODS: An integrated approach based on literature review and field studies was adopted. Sentinel-1 time-series images were processed using Interferometric Synthetic Aperture Radar (InSAR), and the resulting displacement estimates were compared with groundwater level data recorded by regional piezometers. FINDINGS: Analysis of Sentinel-1 radar imagery showed that the maximum negative displacement along the satellite Line of Sight (LOS) during the periods 2019–2020, 2020–2021, and 2021–2022 was 0.17, 1.10, and 1.50 cm, respectively. Higher displacement values were mainly concentrated in the Dehgolan–Qorveh area. Piezometric data were used to assess the relationship between groundwater level changes and land surface displacement. CONCLUSION: Given the nature of radar measurements, the reported values represent displacement along the satellite LOS and should not be interpreted as direct measurements of vertical land subsidence without separating the displacement components. Continued land surface deformation may have implications for the stability of railway and road infrastructure. Therefore, continuous monitoring and integrated management of groundwater resources are essential.</div> فرونشست زمین, تداخل‌سنجی راداری, راه‌آهن همدان–سنندج, آب زیرزمینی. Land subsidence, Land surface displacement, Interferometric Synthetic aperture radar, Hamadan–Sanandaj railway, Groundwater. 173 180 http://jorar.ir/browse.php?a_code=A-10-254-2&slc_lang=en&sid=1 Mostafa Khabazi مصطفی خبازی Mostafakhabazi@modares.ac.ir 0000-0003-2717-4855 Yes Associate Professor, Department of Physical Geography, Faculty of Humanities, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran. Associate Professor, Department of Physical Geography, Faculty of Humanities, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran. Somayeh Abdi سمیه عبدی Mostafakhabazi@modares.ac.ir No Bahonar University of Kerman دانشگاه شهید باهنر کرمان Naser Bay ناصر بای naserbay1@gmail.com 0000-0001-5522-0754 No معاون آموزش و پژوهش جمعیت هلال احمر استان گلستان - ایران Deputy for Education and Research, Golestan Province Red Crescent Society – Iran. Nader Oveisi نادر اویسی n_oveisi@yahoo.com 0000-0001-9475-381X No مدیر پژوهش موسسه علمی - کاربردی جمعیت هلال احمر- تهران- ایران Research Manager, Scientific-Applied Institute of the Red Crescent Society – Tehran, Iran.