[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما :: English ::
:: دوره 9، شماره 1 - ( بهار 1396 ) ::
جلد 9 شماره 1 صفحات 0-0 برگشت به فهرست نسخه ها
تهیه ی نقشه ی آسیب پذیری ناشی از زلزله در منطقه ی یک شهر تهران
خانم الناز علی اصل خیابانی ، ابوالقاسم صادقی نیارکی، مصطفی قدوسی
دانشجوی کارشناسی ارشد نقشه برداری دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی
چکیده:   (913 مشاهده)
مقدمه: زلزله به‌عنوان یکی از مهم­ترین ناملایمات طبیعی زمین، همواره در زمان کوتاهی، خسارات غیرقابل جبرانی را به پیکره سکونت‌گاه­های بشری وارد می­کند. تحقیقات نشان می­دهد 24 ساعت اولیه پس از وقوع زلزله، ازاین‌جهت که در این ساعات بیشترین احتمال زنده ماندن قربانیان حادثه وجود دارد، فرصتی طلایی برای کمک به حادثه­دیدگان است. بنابراین تخصیص بهینۀ گروه­های امداد و نجات به مناطقی که از میزان آسیب­پذیری بیشتری برخوردارند، در کاهش تعداد تلفات مؤثر است. برای نیل به این هدف لازم است که نقشۀ آسیب‌پذیری مربوط به منطقۀ موردمطالعه مشخص شود تا نیروهای امداد در صورت بروز زلزله با آگاهی قبلی از آسیب­پذیری مناطق، در سریع­ترین زمان ممکن به منطقه­ موردنظر اعزام شوند.
روش: این مقاله رهیافت تصمیم­گیری چندمعیاره مبتنی بر سیستم اطلاعات مکانی را با هدف شناسایی مهم­ترین عوامل تشدیدکنندۀ آسیب­رسان حاصل از زلزله در منطقۀ 1 تهران و تهیه نقشۀ آسیب­پذیری به‌کار می­گیرد. چارچوب تصمیم­گیری چندمعیاره، عوامل محیطی و انسان‌ساخت را دربر می­گیرد. پس از انتخاب شاخص­های تأثیرگذار در مکان­یابی مناطق آسیب­پذیر، نقشه­های پایۀ ورودی که بر اساس آسیب­پذیر یا عدم آسیب قسمت­های مختلف منطقه به‌صورت باینری به‌دست‌آمده‌اند، تهیه گردید. درنهایت برای تلفیق لایه­ها از دو روش بولین و هم‌پوشانی شاخص استفاده شد.
یافته­ها: نتایج نشان می­دهد که حدود 12 درصد از مساحت کل منطقۀ مطالعاتی در گروه آسیب­پذیری زیاد، 45 درصد در گروه متوسط و بقیۀ منطقه که حدود 43 درصد از مساحت را شامل می­شود، در دستۀ آسیب­پذیری کم طبقه­بندی می­شوند. همچنین با توجه به اینکه این تحقیق در دو روش بولین و هم­پوشانی شاخص صورت گرفت، نتایج حاصل از هر دو روش نمایانگر این بود که منطقۀ دربند و خیابان­های اطراف آن به‌عنوان آسیب­پذیرترین قسمت­های منطقۀ 1 شهر تهران پس از وقوع زلزله می­باشند، و این بدین‌جهت است که در این منطقه تمامی شاخص­های درنظرگرفته شده برای تعیین آسیب­پذیری، نامطلوب هستند. با توجه به نقشۀ آسیب­پذیری به‌دست‌آمده بر اساس عرض معابر، نیاز به تعریض خیابان­ها در بخش­های مرکزی منطقه و به دلیل کمبود راه­های مواصلاتی در شمال منطقۀ موردمطالعه، ایجاد راه­های استاندارد و با عرض مناسب در بخش­های شمالی منطقۀ یک شهر تهران احساس می­گردد. همچنین با توجه به نقشۀ زمین‌شناسی تهیه‌شده و آسیب­پذیر بودن بخش اعظمی از این منطقه، در هنگام ساخت­وساز باید تمامی استانداردهای ساختمان­سازی رعایت گردد تا از بروز حادثه جلوگیری شود.
نتیجه ­گیری: در یک نتیجه­گیری کلی می­توان گفت، باید قبل از وقوع زلزله برنامه­های مدیریتی برای کاهش آسیب­پذیری در مناطق با آسیب­پذیری بالا انجام شود؛ ازجملۀ این اقدامات می­توان به جانمایی درست و بهینۀ مراکز امدادرسانی و درمانی نسبت به مراکز بحران و آسیب­پذیر و همچنین رعایت استانداردهای ساختمان­سازی به­ویژه در مناطق مجاور گذرگاه­ها اشاره کرد. در مرحلۀ بعد، پس از وقوع زلزله با اطلاع قبلی از منطقۀ آسیب‌دیده و با کمک نقشۀ آسیب­پذیری، باید نیروهای امدادی به مناطق آسیب‌پذیرتر اعزام گردند.

واژه‌های کلیدی: نقشۀ آسیب‌پذیری، زلزله، مکان‌یابی، روش هم-پوشانی شاخص، روش بولین
متن کامل [PDF 1282 kb]   (428 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Ali asl khiabani E. Preparation of earthquake vulnerability map of district 1 of Tehran city. 3. 2017; 9 (1)
URL: http://jorar.ir/article-1-270-fa.html

علی اصل خیابانی الناز، صادقی نیارکی ابوالقاسم، قدوسی مصطفی. تهیه ی نقشه ی آسیب پذیری ناشی از زلزله در منطقه ی یک شهر تهران. 1. 1396; 9 (1)

URL: http://jorar.ir/article-1-270-fa.html



دوره 9، شماره 1 - ( بهار 1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه علمی پژوهشی امداد و نجات Quarterly Scientific Journal of Rescue and Relief
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 3742