:: دوره 9، شماره 2 - ( تابستان 1396 ) ::
جلد 9 شماره 2 صفحات 0-0 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی آسیب‌پذیری اجتماعی امدادگران در حوادث طبیعی با تاکید بر زلزله‌های بم، ورزقان و اهر
دکتر امیر سلطانی نژاد ، دکتر ادیبه برشان، اقای امیرصدرا اسدی، خانم منصوره میرحسینی
.. دانشگاه فرهنگیان
چکیده:   (149 مشاهده)
چکیده
زلزله از غم‌انگیزترین و مخوف‌ترین بلایای طبیعی به شمار می‌آید که هرساله جان عده زیادی از افراد را در سراسر جهان می‌گیرد و خسارات زیادی به بار می‌آورد. این خسارات تنها محدود به خسارات مادی نمی‌شود بلکه صدمات و آسیب‌های اجتماعی زیادی نیز به جامعه وارد ساخته است؛ بنابراین اگرچه زلزله یک حادثه طبیعی است، اما به سبب آثار اجتماعی گوناگونی که دارد به یک موضوع جامعه‌شناختی تبدیل‌شده و گروه‌های آسیب‌پذیری را به وجود می‌آورد. یکی از این گروه‌ها امدادگران می‌باشند. هدف این پژوهش بررسی آسیب‌پذیری اجتماعی امدادگران در زلزله بود.
روش‌ها: پژوهش حاضر از نوع کیفی- کمی بود که به‌صورت مقطعی انجام شد. جامعه آماری شامل امدادگران استان‌های آذربایجان شرقی و کرمان بود. در بخش کیفی، به‌منظور شناخت آسیب‌های اجتماعی امدادگرانی که زلزله را تجربه نموده‌اند، از طرح تحقیق پدیدارشناسی با بهره‌گیری از گروه‌های کانونی استفاده شد. بدین منظور تعداد سیزده نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند برای گروه کانونی امدادگران انتخاب و آسیب‌های اجتماعی زلزله، شناسایی شدند. در مرحله کمی، نود نفر از امدادگرانی را که زلزله‌های بم، ورزقان و اهر را تجربه کرده‌اند انتخاب و سپس نود نفر را که زلزله را تجربه نکرده‌اند به‌طور همتا با گروه اول انتخاب‌شده‌اند و به سؤالات پرسشنامه انزوای اجتماعی، پرسشنامه  بی هنجاری  اجتماعی و پرسشنامه فرسودگی شغلی پاسخ دادند. دادهای گردآوری‌شده با نسخه 21 نرم‌افزار SPSS و آزمون T مورد تجزیه‌وتحلیل قرا گرفتند.
یافته‌ها: در بخش کیفی، آسیب‌های اجتماعی زلزله شامل بی هنجاری اجتماعی، انزوای اجتماعی و فرسودگی شغلی از طریق مصاحبه‌ها شناسایی شدند. در بخش کمی نتایج نشان داد میانگین بی هنجاری اجتماعی امدادگران حاضر در زلزله (78/23± 46/74) و سایر امدادگران (27/22± 2/50)، میانگین انزوای اجتماعی امدادگران حاضر در زلزله (63/2± 9) و سایر امدادگران (34/2± 7) و میانگین فرسودگی شغلی امدادگران حاضر در زلزله (91/18± 93/80) و سایر امدادگران (77/17± 03/40) بود؛ بنابراین میزان بی هنجاری اجتماعی و انزوای اجتماعی امدادگران حاضر در زلزله بیشتر از سایر امدادگران بود (01/0>P). همچنین یافته‌ها نشان داد که فرسودگی شغلی امدادگران حاضر در زلزله بیشتر از سایر امدادگران بود (01/0>P).
نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های مطالعه حاضر، امدادگران ازجمله گروه‌های اجتماعی آسیب‌پذیر در زلزله می‌باشند که علاوه بر آسیب‌های روانی اضطراب، احساس گناه، افسردگی و درماندگی، دچار آسیب‌های اجتماعی نیز خواهد شد که این آسیب‌ها کمتر موردتوجه قرارگرفته است؛ بنابراین برنامه‌ریزی و اتخاذ تدابیر لازم جهت کاهش و کنترل این‌گونه آسیب‌ها، یکی از مهم‌ترین ضرورت‌های پیش روی خواهد بود.
واژه‌های کلیدی: کلیدواژها: آسیب‌پذیری اجتماعی، امدادگران؛ زلزله، انزوای اجتماعی، بی هنجاری اجتماعی
متن کامل [PDF 590 kb]   (52 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي


XML   English Abstract   Print



دوره 9، شماره 2 - ( تابستان 1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها