fa مکان‌یابی بهینه پایگاه‌های اسکان موقت زلزله‌زدگان با رویکرد فازی حمایت روانی در سوانح Psychological support in disasters پژوهشي Research article <p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(34, 34, 34); font-family: Arial, Verdana, sans-serif; font-size: 12px;">مقدمه: مخاطرات طبیعی از مهم‌ترین عوامل تخریب سکونتگاه‌های انسانی محسوب می‌شوند. زلزله یکی از خطرناک‌ترین بلایای طبیعی عصر حاضر می‌باشد که همواره اهمیت خود را به طور عینی نمایان کرده است. زلزله حادثه‌ ای طبیعی است که بسته به میزان بزرگی خود می‌تواند در مدت کوتاهی فاجعه‌ای عظیم بیافریند. در این میان تبریز یکی از شهرهای بزرگ و مهم ایران است که در نقشه پهنه بندی خطر زلزله ایران در جایگاه با خطر بسیار بالا قرار دارد. طرح ریز پهنه بندی خطر زلزله شهر تبریز که توسط شرکت تهران پادیر انجام شده است در شرایط حداکثری 426 هزار نفر تلفات انسانی را پیش بینی کرده است. چنین پتانسیل ‌لرزه‌ای همراه با وجود بافت‌های فرسوده و حاشیه ای از یک طرف و وجود سوابق زلزله‌های تاریخی، یک فاجعه عظیم انسانی را در این شهر قابل پیش بینی می‌کند. راهبرد اصلی و ابتدایی مدیریت بحران برای کاهش اثرات زیانبار پس از وقوع زلزله، احداث پایگاه‌های اسکان موقت جهت اسکان زلزله‌زدگان است. شناخت پتانسیل‌های ‌لرزه‌خیزی شهر تبریز همراه با موقعیت استراتژیک آن و حضور بیش از یک میلیون و ششصد هزار نفر جمعیت در آن لزوم ایجاد پایگاه‌های اسکان موقت و امداد نجات را در شهر تبریز به اثبات می‌رساند.</span><br style="color: rgb(34, 34, 34); font-family: Arial, Verdana, sans-serif; font-size: 12px;" > <span style="color: rgb(34, 34, 34); font-family: Arial, Verdana, sans-serif; font-size: 12px;">روش‌ها: در این تحقیق برای شناسایی اراضی مناسب جهت احداث پایگاه های اسکان موقت 7 معیار طبیعی و انسانی انتخاب شد. با استفاده از مدلFUZZY-TOPSIS و تلفیق لایه‌ها در محیط ARC GIS نقشه تناسب سازگاری استخراج شده و در نهایت با توجه به معیارهای مساحت، تناسب ابعاد، سازگاری کاربری و مالکیت مکان‌های بهینه انتخاب گردید.</span><br style="color: rgb(34, 34, 34); font-family: Arial, Verdana, sans-serif; font-size: 12px;" > <span style="color: rgb(34, 34, 34); font-family: Arial, Verdana, sans-serif; font-size: 12px;">یافته‌ها: در فرایند تحقیق مشخص شد که 7 هکتار از اراضی، متشکل از 4 پارک در بخش مرکزی و حاشیه ای شهر به‌عنوان بهترین مکان‌ها و با سازگاری بسیار بالا،170هکتار با سازگاری بالا و 1339 هکتار با سازگاری متوسط انتخاب شدند که این میزان به هیچ‌وجه جوابگوی جمعیت شهر تبریز نمی‌باشد.</span><br style="color: rgb(34, 34, 34); font-family: Arial, Verdana, sans-serif; font-size: 12px;" > <span style="color: rgb(34, 34, 34); font-family: Arial, Verdana, sans-serif; font-size: 12px;">نتیجه گیری: نتایج تحقیق حاکی از عدم توزیع و پراکنش منطقی و اصولی فضاهای باز و مناسب جهت احداث پایگاه های اسکان موقت زلزله‌زدگان در شرایط پس از وقوع زلزله است و در صورت وقوع زلزله در شهر تبریز مدیریت شهری و قطعاً اراضی شهر جوابگوی اسکان زلزله‌زدگان نخواهد بود.</span></p> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:12pt"><strong>INTRODUCTION:</strong> Natural hazards have been recognized as major causes of the destruction of human settlements. At present, earthquakes are among the most dangerous natural disasters in the world and have always been recognized as important natural hazards. An earthquake is a natural disaster that can create a major catastrophe within a short time, depending on its magnitude. Tabriz, one of the major cities in Iran, is located in a high-risk area according to the earthquake zoning map. The &ldquo;Tehran Padyr&rdquo; company conducted the earthquake sub-zoning plan and predicted a maximum of 426,000 casualties in Tabriz. Such seismic potential, along with old and marginal urban areas and historical earthquake records, makes this catastrophic humanitarian crisis predictable. A basic strategy of crisis management is to reduce the harmful effects after an earthquake by establishing temporary housing bases to accommodate affected people. It is necessary to establish temporary housing, rescue, and relief bases based on the identification of potential seismicity, strategic locations, and the presence of more than 1.6 million people in Tabriz.</span><br> <span style="font-size:12pt"><strong>METHODS:</strong> In this study, seven natural and human criteria were chosen to identify suitable land for constructing temporary housing bases. By using the FUZZY-TOPSIS model and incorporating the relevant layers in ArcGIS, the suitability map was extracted. Finally, the optimum locations were selected based on the criteria of area, dimensional suitability, land-use consistency, and ownership.</span><br> <span style="font-size:12pt"><strong>FINDINGS:</strong> This research indicated that seven acres of land comprising four parks in the central and marginal parts of the city were found and selected as the best locations, with very high suitability; 170 acres with high suitability; and 1,339 acres with medium suitability. However, these areas will not meet the needs of the population of Tabriz.</span><br> <span style="font-size:12pt"><strong>CONCLUSION:</strong> According to the results, there is an unreasonable and improper distribution of open spaces for building temporary housing and camps for affected people after an earthquake in Tabriz; thus, urban management and available land in Tabriz will certainly not be sufficient to accommodate or resettle those affected by an earthquake.</span></span></div> مکان بهینه, اسکان موقت, AHP, تبریز optimal location, temporary housing, AHP, Tabriz 69 52 http://jorar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-130&slc_lang=fa&sid=1 Abolfazl Ghanbri ابوالفضل قنبری a_ghanbari@tabrizu.ac.ir Yes Assistant Professor, Dept. of Geographical Research, University of Tabriz,Tabriz, Iran Mohammad Ali Salaki Maleki محمدعلی سالکی ملکی No Masoumeh Ghasemi معصومه قاسمی No