Journal of Rescue Relief

en بررسی نقش هلال احمر در مدیریت پناهگاه‌ها و حمایت روانی اجتماعی از آسیب‌دیدگان بحران‌ها (مطالعه موردی استان‌های کرمانشاه، سیستان و بلوچستان، خوزستان، گلستان و لرستان) The Role of the Red Crescent Society in Shelter Management and Psychosocial Support for Disaster Survivors: A Case Study of Kermanshah, Sistan and Baluchistan, Khuzestan, Golestan, and Lorestan Provinces سایر موارد مرتبط با بحران، حوادث وامدادونجات Other matters related to crisis, disasters and rescue & relief پژوهشي Research article <div style="text-align: justify;">زمینه: جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با بلایای طبیعی، علاوه بر امدادرسانی فوری، نقش مهمی در مدیریت پناهگاه‌ها و ارائه حمایت روانی‌ـ‌اجتماعی (MHPSS) به بازماندگان ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف بررسی نقش جمعیت هلال‌احمر در مدیریت پناهگاه‌ها و ارائه حمایت روانی‌ـ‌اجتماعی به بازماندگان بلایای طبیعی، از جمله زلزله ۱۳۹۶ سرپل‌ذهاب (استان کرمانشاه) و سیل‌های سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۱ در استان‌های سیستان و بلوچستان، خوزستان، گلستان و لرستان، انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه از نوع نیمه‌آزمایشی با طراحی پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل ۸۰ نفر بازمانده بلایای طبیعی اخیر در استان‌های کرمانشاه، سیستان و بلوچستان، خوزستان، گلستان و لرستان بود که به روش تصادفی طبقه‌ای انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۴۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایشی تحت مداخلات روانی‌ـ‌اجتماعی شامل آموزش کمک‌های اولیه روان‌شناختی، مهارت‌های مدیریت استرس، تکنیک‌های آرام‌سازی و تقویت تاب‌آوری قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های معتبر سلامت روان (GHQ-28)، تاب‌آوری (CD-RISC) و پرسشنامه محقق‌ساخته مدیریت پناهگاه و حمایت روانی-اجتماعی جمع‌آوری و با تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: نشان داد که مداخلات روانی‌ـ‌اجتماعی هلال‌احمر موجب بهبود معنی‌دار سلامت روان، افزایش تاب‌آوری و ارتقای توانمندی مدیریت پناهگاه بازماندگان بلایای طبیعی شد (P < 0/001). در استان کرمانشاه، آموزش‌ها بیشترین اثر را بر کاهش اضطراب دانش‌آموزان و خانواده‌ها داشت، در حالی که در استان‌های سیستان و بلوچستان و خوزستان، تاب‌آوری بزرگسالان تحت تأثیر مداخلات قرار گرفت. اثر مداخله بر حمایت روانی-اجتماعی کودکان زیر ۱۵ سال کمتر و غیرمعنادار بود نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که مداخلات روانی‌ـ‌اجتماعی و مدیریت نظام‌مند پناهگاه‌ها توسط جمعیت هلال‌احمر، فشار روانی بازماندگان بلایا را کاهش داده و تاب‌آوری و توانمندی آنان در مدیریت پناهگاه‌ها را بهبود می‌بخشد. به‌طور خاص، در استان کرمانشاه، آموزش‌های روانی‌ـ‌اجتماعی موجب کاهش قابل توجه اضطراب دانش‌آموزان و خانواده‌ها شد، در حالی که در استان‌های سیستان و بلوچستان و خوزستان، تاب‌آوری بزرگسالان بیشترین بهره را از مداخلات برد. با این حال، اثر مداخله بر حمایت روانی-اجتماعی کودکان زیر ۱۵ سال کمتر و غیرمعنادار بود که ضرورت طراحی برنامه‌های اختصاصی و بازی‌محور برای کودکان را برجسته می‌کند. همچنین استمرار و پیوستگی خدمات روانی-ـ‌اجتماعی به‌عنوان عاملی کلیدی برای بهبود نتایج بلندمدت توصیه می‌شود. این یافته‌ها اهمیت ترکیب مداخلات عملی و روانی را در کاهش پیامدهای روانی و اجتماعی بحران‌ها تأکید می‌کنند.</div> <div dir="ltr" style="text-align: justify;">INTRODUCTION:This study aimed to investigate the role of the Iranian Red Crescent Society (IRCS) in managing shelters and providing psychosocial support to survivors of natural disasters, including the 2017 Sarpol-e Zahab earthquake (Kermanshah province) and the floods of 2019 to 2022 in the provinces of Sistan and Baluchistan, Khuzestan, Golestan, and Lorestan provinces. METHODS: This quasi-experimental study was conducted with a pretest-posttest design among 80 survivors of RCS natural disasters in Kermanshah, Sistan and Baluchistan, Khuzestan, Golestan, and Lorestan provinces. The subjects (40 people) were randomly assigned to experimental and control groups. The experimental group underwent psychosocial interventions including psychological first aid training, stress management skills, relaxation techniques, and resilience building, while the control group did not receive any intervention. Data were then collected using validated General Health Questionnaires (GHQ), the Connor-Davidson Resilience Scale(CD-RISC) and a researcher-made questionnaire on shelter management and psychosocial support, and data analyzed by ANCOVA. FINDINGS: According to the findings, the RCS’s psychosocial interventions significantly improved mental health, increased resilience, and enhanced the capacity of disaster shelter management. Also, training in Kermanshah province had the greatest impact on reducing anxiety among students and families, while in Sistan and Baluchistan and Khuzestan provinces, adults’ resilience was affected by the interventions. In addition, the effect of the intervention on psychosocial support for children under 15 years of age was smaller and insignificant. CONCLUSION: The results showed that psychosocial interventions and systematic management of shelters by the RCS reduced the psychological distress of disaster survivors and improved their resilience and capacity to manage shelters. Therefore, continuity of psychosocial services are recommended as a key factor for improving long-term outcomes. In fact, these results emphasize the importance of combining practical and psychological interventions in reducing the psychological and social consequences of crises.  </div> جمعیت هلال‌احمر, مدیریت پناهگاه, حمایت روانی‌ـ‌اجتماعی, تاب‌آوری, بلایای طبیعی Red Crescent Society (RCS), Shelter management, Psychosocial support, Resilience, Natural disasters. 40 47 http://jorar.ir/browse.php?a_code=A-10-1687-1&slc_lang=en&sid=1 Hojatollah Khalili Dehkalbali Hojatollah Khalili Dehkalbali h00798469@gmail.com 100319475328460014668 0009-0008-1848-6711 Yes BA in Psychology, Islamic Azad University, Najafabad Branch, Isfahan, Iran BA in Psychology, Islamic Azad University, Najafabad Branch, Isfahan, Iran Maral Talakoub Maral Talakoub 100319475328460014669 100319475328460014669 No BA in Psychology, Islamic Azad University, Najafabad Branch, Isfahan, Iran BA in Psychology, Islamic Azad University, Najafabad Branch, Isfahan, Iran Javad Khalili Javad Khalili 100319475328460014670 100319475328460014670 No BA in Psychology, Islamic Azad University, Najafabad Branch, Isfahan, Iran BA in Psychology, Islamic Azad University, Najafabad Branch, Isfahan, Iran Majid Nemati Majid Nemati 100319475328460014671 100319475328460014671 No BA in Psychology, Islamic Azad University, Najafabad Branch, Isfahan, Iran BA in Psychology, Islamic Azad University, Najafabad Branch, Isfahan, Iran Morteza Sharifi Morteza Sharifi 100319475328460014672 100319475328460014672 No BA in Psychology, Islamic Azad University, Najafabad Branch, Isfahan, Iran BA in Psychology, Islamic Azad University, Najafabad Branch, Isfahan, Iran