Journal of Rescue Relief

fa مطالعه تأثیر عوامل هیدرو اقلیم بر مخاطرات طبیعی استان گلستان با تأکید بر سیلاب Studying the Impact of Hydroclimatic Factors on Natural Hazards in Golestan Province with Emphasis on Floods حمایت روانی در سوانح Psychological support in disasters پژوهشي Research article مقدمه: بلایای طبیعی از جمله مشکلاتی است که بشر علیرغم پیشرفت‌های روزافزون خود نتوانسته مانع رخ داد آنها گردد. ایران با دارا بودن 31 مورد از 40 نوع بلای طبیعی ثبت شده یکی از آسیب‌پذیرترین کشور‌های جهان است. با عنایت به این موضوع پژوهش درصدد پهنه‌بندی خطر وقوع سیل در استان گلستان و تعیین تعداد افراد ساکن در هر یک از نواحی خطر اعم از جمعیت شهری و روستایی می‌باشد. روش‌ها: در مطالعه حاضر با استفاده از داده‌های دبی، حداکثر لحظه‌ای سالانه، داده‌های ماهانه و سالانه ایستگاه‌های باران‌سنجی و آب‌سنجی وزارت نیرو طی دوره آمار 1388-1365 ضریب سیل‌خیزی و شرایط اقلیمی استان گلستان بررسی شد. ضریب سیل‌خیزی با دوره برگشت 25 ساله دبی حداکثر لحظه‌ای سالانه برای هر ایستگاه با استفاده از رابطه هاگر تعیین گردید. در ادامه با استفاده از روش کریجینگ نقشه پهنه‌بندی خطر سیلاب ترسیم گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد حداکثر ضریب سیل‌خیزی به میزان 6/3 مربوط به ایستگاه پس پشته در شهرستان مینودشت و کمترین آن به میزان 36/0 مربوط به ایستگاه بندر ترکمن می‌باشد. بر اساس یافته‌ها 5/20درصد سطح استان در پهنه با خطر خیلی زیاد وقوع سیل، 7/20 درصد در پهنه خطرزیاد، 6/39 درصد در پهنه با خطر متوسط و 2/19 درصد در محدوده خطر کم وقوع سیل واقع شده است. همچنین 6/18درصد جمعیت روستایی استان گلستان در محدوده با خطر خیلی زیاد وقوع سیل 5/14 درصد در محدوده با خطرزیاد، 9/11درصد در محدوده با خطر متوسط و 6/6درصد در محدوده با کم وقوع سیل زندگی می‌کنند. از طرفی 9/9 درصد جمعیت شهری در محدوده با خطر خیلی زیاد وقوع سیل، 2/10 درصد در محدوده با خطرزیاد، 9/18 درصد در محدوده با خطر متوسط، همچنین 1/9 درصد در محدوده با کم وقوع سیل ساکن هستند. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج بدست آمده می‌توان نتیجه گرفت که استان گلستان دارای خطر وقوع سیل بالایی می¬باشد به‌طوریکه 1/31 درصد از جمعیت روستایی با ساکن‌بودن در محدوده وقوع سیل خیلی زیاد و زیاد در معرض خطرات وقوع سیل از نظر جانی و مادی قرار دارند با توجه به پهنه‌بندی خطر می¬توان مناطق با خطر بالا را شناسایی و اجرای برنامه‌های مدیریتی را الویت‌بندی نمود. <div dir="ltr" style="text-align: justify;">INTRODUCTION: Natural disasters are the major problems that mankind unable to prevent their occurrence despite increasing progress. It has been determined that 31 out of 40 natural disasters occur in Iran as one of the most vulnerable countries. However, this research tried to risk zoning of natural hazards in Golestan province and determination of the number of people living in each urban and rural area population. METHODS: This study was done in order to investigate index of flood rising by using annual maximum instantaneous data DOE and data of monthly and annual rainfall measurement stations during the statistic period in 1986-2009. Also, the flood rise was determined with a return period of 25-year discharge maximum moment for each station by using “Hager” relationship in Golestan province. Then, plan of flood hazard risk zonation was drawn based on “Krijing” method. FINDINGS: The results showed that the maximum and minimum of flood rise are for Pasposhte station in Minoodasht Township and Bandar Torkaman station (6/3 and 36/0) respectively. According to findings, 20.5% of Golestan province was classified as very high-risk zone; 20.7% high-risk zone; 39.6% medium flood risk and 19.2% in low-risk zone. The results were as follows: about 18/6% of rural population was in very high-risk zone and 14/5% in high-risk zone; 11/9% was in medium flood risk and 6/6% in low-risk zone; also, about 9/9% of urban population was very high-risk zones; 10/2% in high-risk areas, 18/9% within medium flood risk, also %9/1 was in low-risk zone in the province. CONCLUSIONS: According to the results, it is concluded that Golestan province is in high risk of flooding, about 31/1% of rural population are in very high- and high-risk zones in terms of human and financial. Thus, it is necessary to identify and prioritize management programs due to high-risk zones areas.</div> پهنه‌بندی, مخاطرات طبیعی, ضریب سیل‌خیزی, سیلاب, استان گلستان Zonation, Natural hazards, Flood index, Flood, Golestan province 13 1 http://jorar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-126&slc_lang=fa&sid=1 Naser Bay ناصر بای Naserbay1@gmail.com 100319475328460013642 100319475328460013642 Yes Department of Geography, Islamic Azad University, Najaf Abad, Iran Majid Montazeri مجید منتظری 100319475328460013643 100319475328460013643 No Amir Gandomkar امیر گندمکار 100319475328460013644 100319475328460013644 No