Journal of Rescue Relief

fa تحلیل پارامتر‌های ایمنی مؤثر در انتخاب مسیر‌های بهینه امداد و نجات Analysis of Safety Parameters in the Selection of Optimal Routes for Search and Rescue (Case Study: 13 Aban Neighborhood of Tehran) حمایت روانی در سوانح Psychological support in disasters پژوهشي Research article مقدمه: وقوع زلزله، محیط‌های شهری مخصوصاً تهران را به شدت تهدید ‌می‌کند. بروز زلزله باعث ایجاد خرابی‌های گسترده می‌شود و ‌می‌تواند مصدومان و تلفات بسیاری به دنبال داشته باشد. اولین نیاز سانحه‌دیدگان زلزله نجات آنها و دریافت خدمات امدادی در کمترین زمان ممکن ‌است. برای تسریع در امداد‌رسانی باید بهینه‌ترین مسیر به لحاظ ایمنی مورد توجه قرار گیرد. از این رو در فاز پیش از بروز زلزله در بررسی ایمنی شبکه راه‌ها و تعین بهینه‌ترین مسیر، لازم است مجموعه‌ای از پارامترها با در نظر گرفتن اهمیت هریک از آنها لحاظ شوند. با توجه به این موضوع در این پژوهش، رویکرد تحلیل چند عاملی به منظور تعیین و ارزیابی پارامترهای ایمنی مؤثر در انتخاب مسیرهای بهینه امداد و نجات درون شهری پس از زلزله مورد توجه قرار گرفته است و به عنوان نمونه در محله 13 آبان شهر تهران پیاده شده است. روش: در این تحقیق که نمونه‌ای از روش موردی و زمینه‌ای ‌می‌باشد، به تعیین پارامترهای مؤثر در ایمنی شبکه راه‌ها و تحلیل ارتباط بین آنها و میزان تأثیر هر یک از پارامترها در انتخاب بهینه‌ترین مسیر ایمن برای محله 13 آبان منطقه 20 شهرداری تهران پرداخته شده است. برای رسیدن به این منظور از مدل تحلیل فرایند سلسله مراتبی به عنوان مدل اصلی استفاده شده است. همچنین از قابلیت‌ها و تکنیک‌های تحلیل نرم‌افزار GIS مانند همپوشانی لایه‌های اطلاعاتی استفاده شده است. یافته‌ها: پارامترهای کاربری‌های خطرناک (از قبیل جایگاه‌های سوخت، مراکز نگهداری مواد شیمیایی و ...)، سازه‌های حمل و نقل (ازقبیل پل و تونل)، آسیب‌پذیری و خسارات سنگین وارده به ساختمان و تراکم جمعیت در تعیین مسیر بهینه ایمن امداد و نجات پارامترهای اصلی تأثیرگذارند که هر کدام دارای درجه اهمیتی متفاوت ‌هستند؛ به طوری که آسیب‌پذیری ساختمان‌های مجاور شبکه با 38 درصد بیشترین و تراکم جمعیت با 15 درصد کمترین ضریب اهمیت را دارند. درضمن تأثیرگذاری عواملی نظیر شیب معابر، فاصله از گسل و قنوات را هم نمی‌توان انکار کرد. نتیجه‌گیری: این پژوهش نشان داد که تا کنون به تعیین و بهینه‌سازی مسیرهای امداد‌رسانی توجه شایسته‌ای نشده است. با تعیین و بهینه‌سازی مسیرهای امداد و نجات ‌می‌توان در کمترین زمان ممکن بیشترین خدمات امدادی را ارائه کرد. پارامترهای اصلی تأثیرگذار در تعیین شبکه معابر ایمن شامل تراکم جمعیت، آسیب‌پذیری و خسارات سنگین وارده به ساختمان‌ها، مستحدثات حمل و نقل و کاربری‌های خطرناک ‌می‌باشد. کلمات کلیدی: زلزله، مسیرهای امداد و نجات، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، مدیریت بحران، بهینه‌سازی، محله 13 آبان تهران. <div dir="ltr" style="text-align: justify;">INTRODUCTION: Earthquakes severely threaten urban environments, especially Tehran, and cause widespread damage and can result in many casualties and extensive damage. The first need of earthquake affected people is to save and receive rescue and relief services in the shortest possible time. In order to accelerate and speed up relief, the most optimal path in terms of safety should be taken into consideration. Therefore, in the phase before the occurrence of an earthquake, in the investigation of the safety of the road network and the determination of the most optimal route, it is necessary to consider a set of parameters considering the importance of each of them. According to this issue, in this research, the approach of multi-factor analysis in order to determine and evaluate the effective safety parameters in choosing the optimal relief routes in the city after the earthquake has been paid attention, and as a pilot study, it has been implemented in the 13 Aban neighborhood of Tehran. METHODS: At the present study, which is an example of a case-based method, it has been determined the effective parameters in the safety of the road network and the analysis of the relationship between them and the effect of each of the parameters in choosing the most optimal safe route for the 13 neighborhood of Aban, the 20th district of Tehran municipality. For this purpose, the hierarchical process analysis model has been used as the main model, as well as the capabilities and analysis techniques of GIS software, such as overlaying information layers. FINDINGS: Some parameters including hazardous uses, transportation buildings parameters of uses (such as fuel stations, chemical storage centers, etc.), transportation structures (such as bridges and tunnels), vulnerability and heavy damage to buildings, and population density in determining the optimal safe rescue route The main influencing parameters, each of which has a different degree of importance; So that the vulnerability of buildings adjacent to the network is the highest with 38% and the population density with 15% has the lowest coefficient of importance. In addition, the influence of factors such as the slope of roads, the distance from faults and canals cannot be ignored. CONCLUSION: This research showed that until now, the determination and optimization of relief routes has not been given due attention. By determining and optimizing rescue routes, it is possible to provide the most rescue services in the shortest possible time. The main influencing parameters in determining the safe passage network include population density, vulnerability and heavy damages to buildings, transportation facilities and dangerous uses.</div> زلزله, مسیرهای امداد و نجات, فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP), مدیریت بحران, بهینه‌سازی, محله 13 آبان تهران. Earthquake, Rescue & Relief routes, Analytic hierarchy process (AHP), Crisis management, Optimization, 13 Aban district of Tehran. 0 0 http://jorar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-155&slc_lang=fa&sid=1 Sajad Ganjehi سجاد گنجه‌ای s.ganjehi@yahoo.com 100319475328460012465 100319475328460012465 Yes M.Sc in Natural Disaster Management, University of Tehran, Tehran, Iran Babak Omidvar بابک امیدوار 100319475328460012466 100319475328460012466 No Khadijeh Norouzi Khatiri خدیجه نوروزی خطیری 100319475328460012467 100319475328460012467 No Bahram Malekmohammadi بهرام ملک محمدی 100319475328460012468 100319475328460012468 No